{"id":1075,"date":"2025-03-27T21:56:25","date_gmt":"2025-03-27T21:56:25","guid":{"rendered":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/?p=1075"},"modified":"2026-07-09T07:14:52","modified_gmt":"2026-07-09T07:14:52","slug":"ly-nam-de","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/2025\/03\/27\/ly-nam-de\/","title":{"rendered":"L\u00fd Nam \u0110\u1ebf"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"1075\" class=\"elementor elementor-1075\">\n\t\t\t\t<div class=\"has_eae_slider elementor-element elementor-element-844c401 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"844c401\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-56010e8 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"56010e8\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"history-hero\">\r\n\r\n  \r\n\r\n    <div class=\"hero-name\">\r\n      L\u00fd Nam \u0110\u1ebf\r\n    <\/div>\r\n\r\n    <div class=\"hero-years\">\r\n    503 \u2013 548\r\n    <\/div>\r\n\r\n    <div class=\"hero-divider\"><\/div>\r\n\r\n    <div class=\"hero-intro\">\r\n       L\u00fd Nam \u0110\u1ebf, h\u00fay l\u00e0 L\u00fd B\u00ed ho\u1eb7c L\u00fd B\u00f4n, l\u00e0 v\u1ecb vua \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a nh\u00e0 Ti\u1ec1n L\u00fd v\u00e0 n\u01b0\u1edbc V\u1ea1n Xu\u00e2n. \u00d4ng l\u00e0 1 trong 14 anh h\u00f9ng ti\u00eau bi\u1ec3u c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam. B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, nhi\u1ec1u n\u01a1i \u1edf Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng, tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc mang t\u00ean c\u1ee7a \u00f4ng.\r\n    <\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n<style>\r\n    .history-hero{\r\n\r\npadding:60px 20px;\r\n\r\ntext-align:center;\r\n\r\nbackground:linear-gradient(\r\n180deg,\r\n#f7f3ec 0%,\r\n#f5f0e7 60%,\r\n#ffffff 100%\r\n);\r\n\r\n}\r\n\r\n\r\n.hero-avatar{\r\n\r\nwidth:180px;\r\nheight:180px;\r\n\r\nborder-radius:50%;\r\n\r\nobject-fit:cover;\r\n\r\nborder:5px solid #c9a227;\r\n\r\nbox-shadow:0 10px 25px rgba(0,0,0,.12);\r\n\r\nmargin-bottom:25px;\r\n\r\n}\r\n\r\n\r\n.hero-name{\r\n\r\nfont-size:42px;\r\n\r\nfont-family:T, serif;\r\n\r\nfont-weight:bold;\r\n\r\ncolor:#7a1e1e;\r\n\r\nletter-spacing:2px;\r\n\r\ntext-transform:uppercase;\r\n\r\n}\r\n\r\n\r\n.hero-title{\r\n\r\nfont-size:24px;\r\n\r\nmargin-top:10px;\r\n\r\ncolor:#8b6b2d;\r\n\r\n}\r\n\r\n\r\n.hero-years{\r\n\r\nmargin-top:8px;\r\n\r\ncolor:#666;\r\n\r\nletter-spacing:2px;\r\n\r\n}\r\n\r\n\r\n.hero-divider{\r\n\r\nwidth:180px;\r\n\r\nheight:2px;\r\n\r\nbackground:#c9a227;\r\n\r\nmargin:28px auto;\r\n\r\n}\r\n\r\n\r\n.hero-intro{\r\n\r\nmax-width:760px;\r\n\r\nmargin:auto;\r\n\r\nfont-size:19px;\r\n\r\nline-height:1.8;\r\n\r\ncolor:#333;\r\n\r\n}\r\n<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"has_eae_slider elementor-element elementor-element-b7d2883 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"b7d2883\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1510d7e elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"1510d7e\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"text-justify article-abstracts\"><span style=\"color: #000000;\">V\u00e0o n\u0103m \u1ea4t D\u1eadu (265), nh\u00e0 T\u1ea5n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i Ng\u1ee5y, Th\u1ee5c, Ng\u00f4; \u0111\u1ea5t Giao Ch\u00e2u thu\u1ed9c v\u1ec1 nh\u00e0 T\u1ea5n.<\/span><\/div><div class=\"text-justify article-detail\"><p><span style=\"color: #000000;\">Nh\u00e0 T\u1ea5n phong cho con em h\u1ecd h\u00e0ng ra tr\u1ecb tr\u1ea5n c\u00e1c n\u01a1i, nh\u01b0ng c\u00e1c th\u00e2n v\u01b0\u01a1ng c\u1ee9 d\u1ea5y binh ch\u00e9m gi\u1ebft l\u1eabn nhau \u0111\u1ec3 tranh h\u00f9ng tranh b\u00e1, l\u00e0m cho n\u01b0\u1edbc T\u1ea5n nhanh ch\u00f3ng r\u01a1i v\u00e0o th\u1ebf suy y\u1ebfu. Nh\u00e2n c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u00f3, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc T\u1ea7n, n\u01b0\u1edbc Y\u00ean, n\u01b0\u1edbc L\u01b0\u01a1ng, n\u01b0\u1edbc H\u1ea1, H\u00e1n\u2026 n\u1ed5i d\u1eady chi\u1ebfm c\u1ea3 v\u00f9ng ph\u00eda B\u1eafc s\u00f4ng Tr\u01b0\u1eddng Giang. Nh\u00e0 T\u1ea5n ch\u1ec9 c\u00f2n v\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u1edf \u0110\u00f4ng Nam, ph\u1ea3i d\u1eddi \u0111\u00f4 v\u1ec1 Ki\u1ebfn Nghi\u1ec7p (Nam Kinh ng\u00e0y nay) c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u00f4ng T\u1ea5n. \u0110\u1ebfn n\u0103m 420 (n\u0103m Canh Th\u00e2n) L\u01b0 Du c\u01b0\u1edbp ng\u00f4i nh\u00e0 \u0110\u00f4ng T\u1ea5n, l\u1eadp ra nh\u00e0 T\u1ed1ng \u1edf ph\u00eda Nam. Trung Qu\u1ed1c b\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n ra l\u00e0m B\u1eafc Tri\u1ec1u v\u00e0 Nam Tri\u1ec1u. B\u1eafc Tri\u1ec1u c\u00f3 nh\u00e0 Ng\u1ee5y, nh\u00e0 T\u1ec1, nh\u00e0 Chu thay nhau tr\u1ecb v\u00ec. Nam Tri\u1ec1u c\u00f3 nh\u00e0 T\u1ed1ng, nh\u00e0 T\u1ec1, nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nh\u00e0 Tr\u1ea7n tr\u1ecb v\u00ec. N\u0103m 479, nh\u00e0 T\u1ed1ng m\u1ea5t ng\u00f4i cho nh\u00e0 T\u1ec1. Tr\u1ecb v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c 22 n\u0103m th\u00ec nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng c\u01b0\u1edbp ng\u00f4i c\u1ee7a nh\u00e0 T\u1ec1. L\u00ean tr\u1ecb v\u00ec, nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng c\u1eed Ti\u00eau T\u01b0 sang l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed Giao Ch\u00e2u. C\u00e1c quan l\u1ea1i nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng cai tr\u1ecb Giao Ch\u00e2u \u0111\u00e3 \u00e1p b\u1ee9c, b\u00f3c l\u1ed9t d\u00e2n Giao Ch\u00e2u th\u1eadm t\u1ec7 khi\u1ebfn cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng l\u1ea7m than, c\u1ef1c kh\u1ed5; ng\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi c\u0103m gi\u1eadn. Ch\u00ednh trong b\u1ed1i c\u1ea3nh \u0111\u00f3, L\u00fd B\u00ed \u2013 m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng minh t\u00e0i gi\u1ecfi \u0111\u00e3 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o d\u00e2n Giao Ch\u00e2u ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u00e2n nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng cai tr\u1ecb.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">L\u00fd Nam \u0110\u1ebf ch\u00ednh l\u00e0 v\u1ecb vua \u0111\u1ea7u ti\u00ean s\u00e1ng l\u1eadp ra nh\u00e0 Ti\u1ec1n L\u00fd v\u00e0 khai sinh n\u00ean nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc V\u1ea1n Xu\u00e2n trong l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam. \u00d4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 L\u00fd B\u00ed hay L\u00fd B\u00f4n.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/baotanglichsu.vn\/DataFiles\/Uploaded\/image\/data%20Hung\/thang%205%20nam%202015\/vua%20ly%20nam%20de\/1.jpg\" alt=\"\" width=\"283\" height=\"480\" \/><\/span><\/p><p align=\"center\"><span style=\"color: #000000;\"><i>Tranh v\u1ebd ch\u00e2n dung vua L\u00fd Nam \u0110\u1ebf (503-548).<\/i><\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">L\u00fd B\u00ed sinh ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 9 n\u0103m Qu\u00fd M\u00f9i (17-10-503). Theo s\u1eed s\u00e1ch ghi l\u1ea1i th\u00ec\u00a0L\u00fd B\u00ed l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e0i v\u0103n v\u00f5 song to\u00e0n. T\u1eeb nh\u1ecf, \u0111\u00e3 t\u1ecf ra l\u00e0 m\u1ed9t c\u1eadu b\u00e9 th\u00f4ng minh, t\u01b0 ch\u1ea5t kh\u00e1c ng\u01b0\u1eddi. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u1ecb Ph\u00e1p t\u1ed5 thi\u1ec1n s\u01b0 nh\u1eadn nu\u00f4i v\u00e0 cho h\u1ecdc. Nh\u1edd c\u00f3 v\u0103n v\u00f5 song to\u00e0n, L\u00fd B\u00ed s\u1edbm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n l\u00ean l\u00e0m th\u1ee7 l\u0129nh m\u1ed9t v\u00f9ng. C\u00f3 th\u1eddi \u00f4ng t\u1eebng l\u00e0m quan cho nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng r\u1ea5t b\u1ea5t b\u00ecnh v\u1edbi b\u1ecdn quan l\u1ea1i \u0111\u00f4 h\u1ed9 t\u00e0n \u00e1c b\u00f3c l\u1ed9t v\u00e0 \u0111\u00e0n \u00e1p d\u00e2n ch\u00fang, \u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1ecf quan v\u1ec1 qu\u00ea chi\u00eau binh, li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhi\u1ec1u h\u00e0o ki\u1ec7t, T\u00f9 tr\u01b0\u1edfng gi\u1ecfi kh\u00e1c kh\u1edfi ngh\u0129a ch\u1ed1ng l\u1ea1i quan, qu\u00e2n \u0111\u00f4 h\u1ed9 nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i Giao Ch\u00e2u.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Cu\u1ed1i n\u0103m 541, L\u00fd B\u00ed ch\u00ednh th\u1ee9c kh\u1edfi binh ch\u1ed1ng nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng. \u0110\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng, l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a L\u00fd B\u00ed l\u1edbn m\u1ea1nh. T\u00f9 tr\u01b0\u1edfng \u1edf Chu Di\u00ean (H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng) l\u00e0 Tri\u1ec7u T\u00fac c\u00f9ng con l\u00e0 Tri\u1ec7u Quang Ph\u1ee5c \u0111\u00e3 \u0111em qu\u00e2n nh\u1eadp v\u1edbi \u0111\u1ea1o qu\u00e2n c\u1ee7a \u00f4ng. Tinh Thi\u1ec1u, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi t\u1eebng \u0111\u1ebfn kinh \u0111\u00f4 nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng xin \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u00e0m quan, nh\u01b0ng ch\u1ec9 cho ch\u1ee9c &#8220;g\u00e1c c\u1ed5ng th\u00e0nh&#8221;, n\u00ean b\u1ecf v\u1ec1 Giao Ch\u00e2u theo L\u00fd B\u00ed. Ngo\u00e0i ra trong l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a L\u00fd B\u00ed c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1c v\u00f5 t\u01b0\u1edbng l\u00e0 Ph\u1ea1m Tu, Tr\u1ecbnh \u0110\u00f4, L\u00fd C\u00f4ng Tu\u1ea5n. Theo s\u00e1ch L\u01b0\u01a1ng th\u01b0 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, Ti\u00eau T\u01b0 &#8211; T\u01b0\u1edbng nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng kh\u00ed \u0111\u00f3, li\u1ec7u th\u1ebf kh\u00f4ng ch\u1ed1ng n\u1ed5i qu\u00e2n L\u00fd B\u00ed, ph\u1ea3i sai ng\u01b0\u1eddi mang c\u1ee7a c\u1ea3i \u0111\u1ebfn \u0111\u00fat l\u00f3t \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c tha ch\u1ea1y tho\u00e1t v\u1ec1 Qu\u1ea3ng ch\u00e2u. Qu\u00e2n c\u1ee7a L\u00fd B\u00ed \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm l\u1ea5y th\u00e0nh Long Bi\u00ean.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Th\u00e1ng 4 n\u0103m 542, L\u01b0\u01a1ng V\u0169 \u0110\u1ebf sai Th\u1ee9 s\u1eed Vi\u1ec7t ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u1ea7n H\u1ea7u, Th\u1ee9 s\u1eed La ch\u00e2u l\u00e0 Ninh C\u1ef1, Th\u1ee9 s\u1eed An ch\u00e2u l\u00e0 \u00day Tr\u00ed, Th\u1ee9 s\u1eed \u00c1i ch\u00e2u l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u00e1n c\u0169ng h\u1ee3p binh \u0111\u00e1nh L\u00fd B\u00ed. L\u00fd B\u00ed \u0111\u00e3 ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng ra qu\u00e2n \u0111\u00e1nh tr\u01b0\u1edbc, ph\u00e1 tan l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n L\u01b0\u01a1ng \u1edf ph\u00eda nam, l\u00e0m ch\u1ee7 to\u00e0n b\u1ed9 Giao ch\u00e2u. Cu\u1ed1i n\u0103m 542, L\u01b0\u01a1ng V\u0169 \u0110\u1ebf sai Th\u1ee9 s\u1eed Giao ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4n Qu\u00fdnh, th\u1ee9 s\u1eed T\u00e2n ch\u00e2u l\u00e0 L\u01b0 T\u1eed H\u00f9ng sang \u0111\u00e0n \u00e1p. \u0110\u01b0\u1ee3c tin qu\u00e2n L\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i ti\u1ebfn sang, L\u00fd B\u00ed ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng mang qu\u00e2n ra b\u00e1n \u0111\u1ea3o H\u1ee3p Ph\u1ed1 \u0111\u00f3n \u0111\u00e1nh. T\u00f4n Qu\u00fdnh v\u00e0 L\u01b0 T\u1eed H\u00f9ng b\u1ecb qu\u00e2n L\u00fd B\u00ed \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, 10 ph\u1ea7n ch\u1ebft \u0111\u1ebfn 6, 7 ph\u1ea7n.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Chi\u1ebfn th\u1eafng n\u00e0y gi\u00fap L\u00fd B\u00ed ki\u1ec3m so\u00e1t to\u00e0n b\u1ed9 Giao ch\u00e2u, t\u1ee9c l\u00e0 mi\u1ec1n B\u1eafc B\u1ed9 v\u00e0 B\u1eafc Trung B\u1ed9 Vi\u1ec7t Nam, c\u1ed9ng th\u00eam qu\u1eadn H\u1ee3p Ph\u1ed1 thu\u1ed9c Qu\u1ea3ng \u0110\u00f4ng, Trung Qu\u1ed1c hi\u1ec7n nay.<\/span><br \/><span style=\"color: #000000;\">Th\u00e1ng 5 n\u0103m 543, vua L\u00e2m \u1ea4p mang qu\u00e2n x\u00e2m chi\u1ebfm qu\u1eadn Nh\u1eadt Nam v\u00e0 \u0111\u00e1nh l\u00ean qu\u1eadn C\u1eedu \u0110\u1ee9c. L\u00fd Nam \u0110\u1ebf sai Ph\u1ea1m Tu c\u1ea7m qu\u00e2n v\u00e0o Nam \u0111\u00e1nh gi\u1eb7c. Ph\u1ea1m Tu \u0111\u00e1nh tan qu\u00e2n L\u00e2m \u1ea4p \u1edf C\u1eedu \u0110\u1ee9c khi\u1ebfn vua L\u00e2m \u1ea4p ph\u1ea3i b\u1ecf ch\u1ea1y.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m 544, L\u00fd B\u00ed t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 L\u00fd Nam \u0110\u1ebf, l\u00ean ng\u00f4i, \u0111\u1eb7t ni\u00ean hi\u1ec7u l\u00e0 Thi\u00ean \u0110\u1ee9c, l\u1eadp tr\u0103m quan, \u0111\u1eb7t t\u00ean n\u01b0\u1edbc l\u00e0 V\u1ea1n Xu\u00e2n. \u0110\u00f3ng \u0111\u00f4 \u1edf \u00d4 Di\u00ean (nay l\u00e0 x\u00e3 H\u1ea1 M\u1ed7, \u0110an Ph\u01b0\u1ee3ng, H\u00e0 N\u1ed9i). D\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n V\u1ea1n Th\u1ecd l\u00e0m n\u01a1i tri\u1ec1u h\u1ed9i. Th\u00e0nh l\u1eadp tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1edbi hai ban v\u0103n, v\u00f5. L\u1ea5y Tri\u1ec7u T\u00fac l\u00e0m th\u00e1i ph\u00f3, Tinh Thi\u1ec1u \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u ban v\u0103n, Ph\u1ea1m Tu \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u ban v\u00f5.<\/span><br \/><span style=\"color: #000000;\">Th\u00e1ng 6 n\u0103m 545, nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng sai D\u01b0\u01a1ng Phi\u00eau l\u00e0m Th\u1ee9 s\u1eed Giao Ch\u00e2u, Tr\u1ea7n B\u00e1 Ti\u00ean l\u00e0m T\u01b0 m\u00e3, Th\u1ee9 s\u1eed \u0110\u1ecbnh Ch\u00e2u l\u00e0 Ti\u00eau B\u1ed9t h\u1ed9i v\u1edbi Phi\u00eau \u1edf Giang T\u00e2y c\u00f9ng \u0111em qu\u00e2n x\u00e2m l\u1ea5n n\u01b0\u1edbc V\u1ea1n Xu\u00e2n.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Khi qu\u00e2n c\u1ee7a Tr\u1ea7n B\u00e1 Ti\u00ean \u0111\u1ebfn Giao Ch\u00e2u; L\u00fd Nam \u0110\u1ebf \u0111em 3 v\u1ea1n qu\u00e2n ra \u0111\u00e1nh, b\u1ecb thua \u1edf Chu Di\u00ean v\u00e0 \u1edf c\u1eeda s\u00f4ng T\u00f4 L\u1ecbch, t\u01b0\u1edbng Tinh Thi\u1ec1u t\u1eed tr\u1eadn. \u00d4ng ch\u1ea1y v\u1ec1 th\u00e0nh Gia Ninh (x\u00e3 Gia Ninh nay thu\u1ed9c x\u00e3 Thanh \u0110\u00ecnh, th\u00e0nh ph\u1ed1 Vi\u1ec7t Tr\u00ec, t\u1ec9nh Ph\u00fa Th\u1ecd).<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m 546, Tr\u1ea7n B\u00e1 Ti\u00ean chi\u1ebfm th\u00e0nh Gia Ninh, t\u01b0\u1edbng Ph\u1ea1m Tu t\u1eed tr\u1eadn. L\u00fd Nam \u0110\u1ebf ch\u1ea1y v\u00e0o \u0111\u1ea5t ng\u01b0\u1eddi L\u1ea1o \u1edf T\u00e2n X\u01b0\u01a1ng. Sau m\u1ed9t th\u1eddi gian t\u1eadp h\u1ee3p v\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng, \u00f4ng \u0111em 2 v\u1ea1n qu\u00e2n t\u1eeb \u0111\u1ea5t L\u1ea1o sang \u0111\u00f3ng \u1edf h\u1ed3 \u0110i\u1ec3n Tri\u1ec7t (x\u00e3 T\u1ee9 Y\u00ean, huy\u1ec7n L\u1eadp Th\u1ea1ch, t\u1ec9nh V\u0129nh Ph\u00fac). Qu\u00e2n L\u01b0\u01a1ng d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf c\u1eeda h\u1ed3 kh\u00f4ng d\u00e1m ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh ngay. \u0110\u1ebfn \u0111\u00eam, m\u01b0a l\u0169, n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng l\u00ean m\u1ea1nh, tr\u00e0n ng\u1eadp v\u00e0o h\u1ed3. Tr\u1ea7n B\u00e1 Ti\u00ean nh\u00e2n \u0111\u00f3 \u0111em qu\u00e2n theo d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn v\u00e0o. Qu\u00e2n V\u1ea1n Xu\u00e2n kh\u00f4ng ph\u00f2ng b\u1ecb, v\u00ec th\u1ebf tan v\u1ee1.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">L\u00fd Nam \u0110\u1ebf ph\u1ea3i lui v\u1ec1 \u0111\u1ed9ng Khu\u1ea5t L\u00e3o x\u00e3 V\u0103n L\u01b0\u01a1ng, huy\u1ec7n Tam N\u00f4ng (ng\u00e0y nay), giao binh quy\u1ec1n cho Tri\u1ec7u Quang Ph\u1ee5c l\u00e0 con Th\u00e1i ph\u00f3 Tri\u1ec7u T\u00fac ti\u1ebfp t\u1ee5c ch\u1ed1ng l\u1ea1i Tr\u1ea7n B\u00e1 Ti\u00ean.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 3 (t\u1ee9c ng\u00e0y 13-4 d\u01b0\u01a1ng l\u1ecbch), n\u0103m 548, L\u00fd Nam \u0110\u1ebf qua \u0111\u1eddi. \u00d4ng \u1edf ng\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c 5 n\u0103m (544-548), th\u1ecd 46 tu\u1ed5i. Thi h\u00e0i c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c an t\u00e1ng ngay trong \u0111\u1ed9ng Khu\u1ea5t L\u00e3o. Tr\u1ea3i qua h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m L\u0103ng m\u1ed9 c\u1ee7a Vua L\u00fd Nam \u0110\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n d\u00e2n trong v\u00f9ng ch\u0103m s\u00f3c th\u1edd t\u1ef1.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/baotanglichsu.vn\/DataFiles\/Uploaded\/image\/data%20Hung\/thang%205%20nam%202015\/vua%20ly%20nam%20de\/2.jpg\" alt=\"\" width=\"480\" height=\"278\" \/><\/span><\/p><p align=\"center\"><span style=\"color: #000000;\"><i>\u0110\u00ecnh th\u1edd vua L\u00fd Nam \u0110\u1ebf \u1edf x\u00e3 \u0110\u1ea1o \u0110\u1ee9c huy\u1ec7n B\u00ecnh Xuy\u00ean, V\u0129nh Ph\u00fac.<\/i><\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Theo s\u00e1ch &#8220;Vi\u1ec7t Nam v\u0103n minh s\u1eed c\u01b0\u01a1ng&#8221; c\u1ee7a L\u00ea V\u0103n Si\u00eau d\u1eabn m\u1ed9t s\u1ed1 ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u c\u1ed5, L\u00fd Nam \u0110\u1ebf \u1edf l\u00e2u ng\u00e0y trong \u0111\u1ed9ng, b\u1ecb nhi\u1ec5m lam ch\u01b0\u1edbng n\u00ean m\u00f9 c\u1ea3 hai m\u1eaft, sau \u1ed1m ch\u1ebft. V\u00ec v\u1eady \u0111\u1eddi sau \u0111\u1ebfn ng\u00e0y gi\u1ed7, khi c\u00fang, th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i x\u01b0\u1edbng r\u00f5 t\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ed3 l\u1ec5 \u0111\u1ec3 Vua nghe th\u1ea5y.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">V\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u Ti\u1ec1n L\u00fd t\u1ed3n t\u1ea1i trong th\u1eddi gian kho\u1ea3ng 60 n\u0103m (544-602), v\u1edbi 4 \u0111\u1eddi vua: L\u00fd Nam \u0110\u1ebf (544-548), L\u00fd \u0110\u00e0o Lang V\u01b0\u01a1ng (549-555), Tri\u1ec7u Vi\u1ec7t V\u01b0\u01a1ng (549-570) v\u00e0 H\u1eadu L\u00fd Nam \u0110\u1ebf (571-602).<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/baotanglichsu.vn\/DataFiles\/Uploaded\/image\/data%20Hung\/thang%205%20nam%202015\/vua%20ly%20nam%20de\/3.jpg\" alt=\"\" width=\"329\" height=\"480\" \/><\/span><\/p><p align=\"center\"><span style=\"color: #000000;\"><i>B\u00eca s\u00e1ch vi\u1ebft v\u1ec1 vua L\u00fd Nam \u0110\u1ebf c\u1ee7a NXB Kim \u0110\u1ed3ng.<\/i><\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">C\u00e1c nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh trong th\u1eddi B\u1eafc thu\u1ed9c v\u00e0 ch\u1ed1ng B\u1eafc thu\u1ed9c, k\u00e9o d\u00e0i h\u01a1n 1.000 n\u0103m; cu\u1ed9c kh\u1edfi ngh\u0129a L\u00fd B\u00ed n\u00f3i ri\u00eang v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u Ti\u1ec1n L\u00fd n\u00f3i chung gi\u1eef m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed r\u1ea5t quan tr\u1ecdng, b\u1edfi cu\u1ed9c kh\u1edfi ngh\u0129a L\u00fd B\u00ed \u0111\u00e3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eafng l\u1ee3i vang d\u1ed9i nh\u1ea5t v\u00e0 gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp, t\u1ef1 ch\u1ee7 l\u00e2u d\u00e0i nh\u1ea5t. Trong l\u1ecbch s\u1eed n\u01b0\u1edbc nh\u00e0, L\u00fd Nam \u0110\u1ebf l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean x\u01b0ng hi\u1ec7u \u0110\u1ebf v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1eb7t ni\u00ean hi\u1ec7u &#8220;Thi\u00ean \u0110\u1ee9c&#8221;. L\u00fd Nam \u0110\u1ebf c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean nh\u1eadn ra v\u1ecb tr\u00ed trung t\u00e2m \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a v\u00f9ng \u0111\u1ea5t H\u00e0 N\u1ed9i x\u01b0a&#8230;<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Di t\u00edch th\u1edd L\u00fd Nam \u0110\u1ebf hi\u1ec7n n\u1eb1m r\u1ea3i r\u00e1c tr\u00ean \u0111\u1ecba b\u00e0n c\u00e1c t\u1ec9nh: Th\u00e1i B\u00ecnh, Th\u00e1i Nguy\u00ean, H\u00e0 N\u1ed9i, V\u0129nh Ph\u00fac, Ph\u00fa Th\u1ecd\u2026nh\u01b0ng ch\u1ec9 duy nh\u1ea5t \u1edf Ph\u00fa Th\u1ecd c\u00f3 \u0111\u1ec1n th\u1edd t\u1ea1i n\u01a1i Ng\u00e0i m\u1ea5t v\u00e0 L\u0103ng m\u1ed9 c\u1ee7a nh\u00e0 Vua.<\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/baotanglichsu.vn\/DataFiles\/Uploaded\/image\/data%20Hung\/thang%205%20nam%202015\/vua%20ly%20nam%20de\/4.jpg\" alt=\"\" width=\"480\" height=\"320\" \/><\/span><\/p><p align=\"center\"><span style=\"color: #000000;\"><i>Chi\u1ebfc gi\u1ebfng c\u1ed5 trong Khu di t\u00edch th\u1edd vua L\u00fd Nam \u0110\u1ebf \u1edf huy\u1ec7n B\u00ecnh Xuy\u00ean- V\u0129nh Ph\u00fac.<\/i><\/span><\/p><p><span style=\"color: #000000;\">Nh\u00e2n k\u1ef7 ni\u1ec7m 1.470 n\u0103m (542 &#8211; 2012) ng\u00e0y cu\u1ed9c kh\u1edfi ngh\u0129a L\u00fd B\u00ed b\u00f9ng n\u1ed5, H\u1ed9i Khoa h\u1ecdc l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam ph\u1ed1i h\u1ee3p UBND t\u1ec9nhTh\u00e1i Nguy\u00ean \u0111\u00e3 t\u1ed5 ch\u1ee9c H\u1ed9i th\u1ea3o khoa h\u1ecdc &#8220;M\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 V\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u Ti\u1ec1n L\u00fd v\u00e0 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a vua L\u00fd Nam \u0110\u1ebf&#8221;. H\u1ed9i th\u1ea3o \u0111\u01b0a ra k\u1ebft lu\u1eadn vua L\u00fd Nam \u0110\u1ebf c\u00f3 qu\u00ea g\u1ed1c \u1edf th\u00f4n C\u1ed5 Ph\u00e1p, x\u00e3 Ti\u00ean Phong, huy\u1ec7n Ph\u1ed5 Y\u00ean, t\u1ec9nh Th\u00e1i Nguy\u00ean (ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i S\u01a1n T\u00e2y &#8211; H\u00e0 N\u1ed9i nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng hi\u1ec3u).<\/span><\/p><p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><em>TLTK:<\/em><\/span><\/p><p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><em>&#8211; C\u00e1c b\u1eadc v\u0129 nh\u00e2n l\u1eadp qu\u1ed1c trong l\u1ecbch s\u1eed Vi\u1ec7t Nam &#8211; NXB Lao \u0111\u1ed9ng.<\/em><\/span><\/p><p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><em>&#8211; L\u00fd Nam \u0110\u1ebf &#8211; NXB Kim \u0110\u1ed3ng.<\/em><\/span><\/p><p style=\"text-align: left;\"><span style=\"color: #000080;\"><em>&#8211; L\u0103ng m\u1ed9 L\u00fd Nam \u0110\u1ebf (Ph\u1ea1m B\u00e1 Khi\u00eam &#8211; VHTT Ph\u00fa Th\u1ecd).<\/em><\/span><\/p><pre style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #000080;\"><em>Ngu\u1ed3n: Minh V\u01b0\u1ee3ng (B\u1ea3o t\u00e0ng L\u1ecbch s\u1eed qu\u1ed1c gia)<\/em><\/span><\/pre><\/div><div class=\"article-source\">\u00a0<\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u00fd Nam \u0110\u1ebf 503 \u2013 548 L\u00fd Nam \u0110\u1ebf, h\u00fay l\u00e0 L\u00fd B\u00ed ho\u1eb7c L\u00fd B\u00f4n, l\u00e0 v\u1ecb vua \u0111\u1ea7u [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_siteseo_robots_primary_cat":"1","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1075","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1075","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1075"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1075\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3895,"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1075\/revisions\/3895"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1075"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1075"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1075"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}