{"id":352,"date":"2025-02-05T02:27:14","date_gmt":"2025-02-05T02:27:14","guid":{"rendered":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/?p=352"},"modified":"2026-06-26T10:17:44","modified_gmt":"2026-06-26T10:17:44","slug":"khoi-nghia-li-bi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/2025\/02\/05\/khoi-nghia-li-bi\/","title":{"rendered":"Kh\u1edfi ngh\u0129a L\u00ed B\u00ed lt"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"352\" class=\"elementor elementor-352\">\n\t\t\t\t<div class=\"has_eae_slider elementor-element elementor-element-fdfd3a9 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"fdfd3a9\" data-element_type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-484fb77 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"484fb77\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<section class=\"war-article\">\r\n\r\n<div class=\"article-paper\">\r\n\r\n<div class=\"archive-tag\">\r\n\r\nT\u01af LI\u1ec6U L\u1ecaCH S\u1eec\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"article-date\">\r\n\r\nN\u0103m 542 - 544\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n<h1 class=\"article-titl\">\r\n\r\nKh\u1edfi ngh\u0129a L\u00ed B\u00ed\r\n\r\n<\/h1>\r\n\r\n<div class=\"article-line\"><\/div>\r\n\r\n<div class=\"article-content\">\r\n\r\n<p>\r\n\r\nTrong n\u1eeda \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ec9 6, \u0111\u1ea5t Giao Ch\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c Nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng chia th\u00e0nh 7 qu\u1eadn: Giao Ch\u00e2u, \u00c1i Ch\u00e2u, H\u01b0ng Ch\u00e2u, Ho\u00e0ng Ch\u00e2u, \u0110\u1ee9c Ch\u00e2u, L\u1ee3i Ch\u00e2u v\u00e0 Minh Ch\u00e2u. Nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng \u00e1p \u0111\u1eb7t ch\u00ednh s\u00e1ch th\u1ed1ng tr\u1ecb v\u00e0 b\u00f3c l\u1ed9t kh\u1eafc nghi\u1ec7t, c\u00f9ng v\u1edbi b\u1ed9 m\u00e1y ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u00f4 h\u1ed9 n\u1eb7ng n\u1ec1 d\u1ef1a tr\u00ean ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u201cs\u0129 t\u1ed9c\u201d, \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u l\u00e0 quan th\u1ee9 s\u1eed. N\u1ed9i dung c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u201cs\u0129 t\u1ed9c\u201d quy \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng d\u00f2ng h\u1ecd phong ki\u1ebfn l\u1edbn thu\u1ed9c lo\u1ea1i \u201cdanh gia v\u1ecdng t\u1ed9c\u201d c\u00f3 \u01b0u th\u1ebf tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1ec1 kinh t\u1ebf, n\u1eafm gi\u1eef quy\u1ec1n l\u1ef1c ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1p lu\u1eadt b\u1ea3o h\u1ed9. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p trong x\u00e3 h\u1ed9i ng\u00e0y c\u00e0ng gay g\u1eaft gi\u1eefa t\u1ea7ng l\u1edbp qu\u00fd t\u1ed9c cao c\u1ea5p v\u1edbi nh\u1eefng t\u1ea7ng l\u1edbp c\u00f2n l\u1ea1i (k\u1ec3 c\u1ea3 b\u1ed9 ph\u1eadn qu\u00fd t\u1ed9c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng) \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201ch\u00e0n m\u00f4n\u201d, trong \u0111\u00f3 ch\u1ec9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c d\u00f2ng d\u00f5i qu\u00fd t\u1ed9c phong ki\u1ebfn l\u1edbn ho\u1eb7c c\u00f3 quan h\u1ec7 h\u1ecd h\u00e0ng th\u00e2n th\u00edch v\u1edbi c\u00e1c quan l\u1ea1i cao c\u1ea5p c\u1ee7a Nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 \u201cs\u0129 t\u1ed9c\u201d v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5t nh\u1eafc b\u1ed5 d\u1ee5ng v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9c v\u1ee5 quan tr\u1ecdng, c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u1ed5ng l\u1ed9c. V\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 cai tr\u1ecb nh\u01b0 tr\u00ean c\u1ee7a Nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng, b\u00ean c\u1ea1nh m\u00e2u thu\u1eabn c\u01a1 b\u1ea3n gi\u1eefa c\u00e1c t\u1ea7ng l\u1edbp nh\u00e2n d\u00e2n b\u1ecb th\u1ed1ng tr\u1ecb b\u00f3c l\u1ed9t v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u00f4 h\u1ed9, c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i m\u00e2u thu\u1eabn c\u0169ng ng\u00e0y c\u00e0ng gay g\u1eaft gi\u1eefa b\u1ed9 ph\u1eadn qu\u00fd t\u1ed9c phong ki\u1ebfn \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u1edbi t\u1ea7ng l\u1edbp quan l\u1ea1i \u0111\u00f4 h\u1ed9 thu\u1ed9c d\u00f2ng d\u00f5i qu\u00fd t\u1ed9c Nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 ti\u1ec1n \u0111\u1ec1 quan tr\u1ecdng t\u1ea5t y\u1ebfu l\u00e0m b\u00f9ng n\u1ed5 c\u00e1c cu\u1ed9c n\u1ed5i d\u1eady, kh\u1edfi ngh\u0129a ng\u00e0y m\u1ed9t d\u00e2ng cao c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n Giao Ch\u00e2u ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u1ebf \u0111\u1ed9 th\u1ed1ng tr\u1ecb v\u00e0 b\u1ed9 m\u00e1y quan l\u1ea1i \u0111\u00f4 h\u1ed9 Nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 \u0111\u1ec9nh cao l\u00e0 cu\u1ed9c kh\u1edfi ngh\u0129a do L\u00fd B\u00ed l\u00e3nh \u0111\u1ea1o.\r\n<br>\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;\r\nL\u00fd B\u00ed (L\u00fd B\u00f4n) xu\u1ea5t th\u00e2n trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh d\u00f2ng d\u00f5i th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 t\u00e0i v\u0103n v\u00f5 v\u00e0 c\u00f3 ch\u00ed l\u1edbn. Sau th\u1eddi gian ra l\u00e0m quan cho ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u00f4 h\u1ed9 v\u1edbi ch\u1ee9c gi\u00e1m qu\u00e2n \u1edf C\u1eedu \u0110\u1ee9c (nay thu\u1ed9c huy\u1ec7n \u0110\u1ee9c Th\u1ecd, t\u1ec9nh H\u00e0 T\u0129nh), do b\u1ea5t m\u00e3n v\u1edbi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u201cs\u0129 t\u1ed9c\u201d v\u00e0 ch\u00ednh s\u00e1ch b\u00f3c l\u1ed9t t\u00e0n b\u1ea1o c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u00f4 h\u1ed9 Nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng, L\u00fd B\u00ed s\u1edbm t\u1eeb quan, v\u1ec1 qu\u00ea b\u00ed m\u1eadt li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi h\u00e0o ki\u1ec7t c\u00e1c ch\u00e2u, chi\u00eau m\u1ed9 hi\u1ec1n t\u00e0i, t\u1eadp h\u1ee3p ngh\u0129a binh c\u00f9ng nhau b\u00e0n m\u01b0u t\u00ednh k\u1ebf chu\u1ea9n b\u1ecb kh\u1edfi ngh\u0129a. Cu\u1ed9c kh\u1edfi ngh\u0129a n\u1ed5 ra v\u00e0o th\u00e1ng 1.542 (th\u00e1ng Ch\u1ea1p n\u0103m \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng th\u1ee9 b\u1ea3y), thu h\u00fat \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng, tham gia c\u1ee7a \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o nh\u00e2n d\u00e2n c\u00f9ng h\u00e0o ki\u1ec7t v\u00e0 th\u1ee7 l\u0129nh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u1edf nhi\u1ec1u n\u01a1i nh\u01b0 Tinh Thi\u1ec1u, Ph\u1ea1m Tu, hai cha con Tri\u1ec7u T\u00fac v\u00e0 Tri\u1ec7u Quang Ph\u1ee5c... V\u1edbi l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 thanh th\u1ebf ng\u00e0y c\u00e0ng l\u1edbn m\u1ea1nh, sau g\u1ea7n 3 th\u00e1ng li\u00ean t\u1ee5c ti\u1ebfn c\u00f4ng h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng g\u1eb7p ph\u1ea3i s\u1ef1 kh\u00e1ng c\u1ef1 \u0111\u00e1ng k\u1ec3 c\u1ee7a quan qu\u00e2n \u0111\u00f4 h\u1ed9 \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, ngh\u0129a qu\u00e2n nhanh ch\u00f3ng ti\u1ebfn l\u00ean bao v\u00e2y, \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm th\u00e0nh Long Bi\u00ean (nay l\u00e0 B\u1eafc Ninh), th\u1ee7 ph\u1ee7 c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u00f4 h\u1ed9 Nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng \u1edf Giao Ch\u00e2u. Th\u1ee9 s\u1eed Giao Ch\u00e2u b\u1ea5y gi\u1edd l\u00e0 Ti\u00eau T\u01b0 ho\u1ea3ng s\u1ee3 kh\u00f4ng d\u00e1m ch\u1ed1ng c\u1ef1, v\u1ed9i sai ng\u01b0\u1eddi \u0111em v\u00e0ng b\u1ea1c c\u1ee7a c\u1ea3i \u0111\u00fat l\u00f3t cho L\u00fd B\u00ed r\u1ed3i ch\u1ea1y tr\u1ed1n v\u1ec1 Vi\u1ec7t Ch\u00e2u (b\u1eafc H\u1ee3p Ph\u1ed1) v\u00e0 Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u (Trung Qu\u1ed1c).\r\n<br>\r\n&nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;\r\nSau nh\u1eefng ho\u1ea3ng lo\u1ea1n ban \u0111\u1ea7u, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng l\u1eadp t\u1ee9c t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u1ed1i ph\u00f3. Th\u00e1ng 4.542 (th\u00e1ng ba n\u0103m \u0110\u1ea1i \u0110\u1ed3ng th\u1ee9 t\u00e1m), Vua L\u01b0\u01a1ng sai Th\u1ee9 s\u1eed Vi\u1ec7t Ch\u00e2u l\u00e0 Tr\u1ea7n H\u1ea7u, Th\u1ee9 s\u1eed La Ch\u00e2u l\u00e0 Ninh C\u01b0, Th\u1ee9 s\u1eed An Ch\u00e2u l\u00e0 L\u00fd Tri, Th\u1ee9 s\u1eed \u00c1i Ch\u00e2u l\u00e0 Nguy\u1ec5n H\u00e1n c\u00f9ng ph\u1ed1i h\u1ee3p \u0111em qu\u00e2n ph\u1ea3n c\u00f4ng. Ngh\u0129a qu\u00e2n L\u00fd B\u00ed k\u1ecbp th\u1eddi t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eadp tan cu\u1ed9c ph\u1ea3n c\u00f4ng c\u1ee7a qu\u00e2n L\u01b0\u01a1ng, r\u1ed3i nh\u00e2n \u0111\u00e0 th\u1eafng l\u1ee3i m\u1edf r\u1ed9ng ti\u1ebfn c\u00f4ng gi\u1ea3i ph\u00f3ng c\u00e1c v\u00f9ng \u00c1i Ch\u00e2u, An Ch\u00e2u (nay thu\u1ed9c t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng Ninh) v\u00e0 b\u00e1n \u0111\u1ea3o H\u1ee3p Ph\u1ed1 \u1edf ph\u00eda b\u1eafc, \u0110\u1ee9c Ch\u00e2u (nay thu\u1ed9c t\u1ec9nh H\u00e0 T\u0129nh) \u1edf ph\u00eda nam. Th\u00e1ng 12.542, Vua L\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i sai Th\u1ee9 s\u1eed Cao Ch\u00e2u l\u00e0 T\u00f4n Qu\u00fdnh v\u00e0 Th\u1ee9 s\u1eed T\u00f4n Ch\u00e2u l\u00e0 L\u01b0 T\u1eed H\u00f9ng ti\u1ebfp t\u1ee5c m\u1edf cu\u1ed9c ph\u1ea3n c\u00f4ng l\u1ea7n hai. M\u1eb7c d\u00f9 lo ng\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc uy th\u1ebf c\u1ee7a ngh\u0129a qu\u00e2n L\u00fd B\u00ed, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1ea5y l\u00ed do m\u00f9a xu\u00e2n nhi\u1ec1u ch\u01b0\u1edbng kh\u00ed \u0111\u1ec3 xin lui vi\u1ec7c ti\u1ebfn c\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u00f9a thu, nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 th\u00fac \u00e9p c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4n th\u1ea5t tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng, th\u00e1ng 1.543 T\u00f4n Qu\u00fdnh v\u00e0 L\u01b0 T\u1eed H\u00f9ng c\u0169ng bu\u1ed9c ph\u1ea3i \u0111\u1ed9ng binh. N\u1eafm ch\u1eafc \u00fd \u0111\u1ed3 v\u00e0 h\u01b0\u1edbng ti\u1ebfn qu\u00e2n c\u1ee7a \u0111\u1ecbch, L\u00fd B\u00ed ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng t\u1eadp trung l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng, b\u1ed1 tr\u00ed th\u1ebf tr\u1eadn ch\u1eb7n \u0111\u00e1nh ti\u00eau di\u1ec7t ph\u1ea7n l\u1edbn qu\u00e2n L\u01b0\u01a1ng \u1edf H\u1ee3p Ph\u1ed1. T\u00f4n Qu\u00fdnh v\u00e0 L\u01b0 T\u1eed H\u00f9ng c\u00f9ng s\u1ed1 \u00edt t\u00e0n binh ch\u1ea1y tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 Qu\u1ea3ng Ch\u00e2u, nh\u01b0ng sau c\u0169ng b\u1ecb Vua L\u01b0\u01a1ng xu\u1ed1ng chi\u1ebfu b\u1eaft x\u1eed t\u1ed9i ch\u1ebft.\r\n<br>&nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;\r\nB\u1ecb th\u1ea5t b\u1ea1i n\u1eb7ng n\u1ec1 qua hai l\u1ea7n ph\u1ea3n c\u00f4ng, Vua L\u01b0\u01a1ng bu\u1ed9c ph\u1ea3i t\u1ea1m g\u00e1c \u00fd \u0111\u1ed3 ti\u1ebfp t\u1ee5c ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh Giao Ch\u00e2u \u0111\u1ec3 t\u1eadp trung \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi c\u00e1c th\u1ebf l\u1ef1c ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i thu\u1ed9c phe c\u00e1nh c\u1ee7a T\u00f4n Qu\u00fdnh v\u00e0 L\u01b0 T\u1eed H\u00f9ng \u1edf mi\u1ec1n Hoa Nam (Trung Qu\u1ed1c). \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n thu\u1eadn l\u1ee3i cho L\u00fd B\u00ed c\u00f3 th\u00eam th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1 quy\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u1eeba gi\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c. Tuy nhi\u00ean, ngay sau khi \u0111\u00e1nh b\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u00e2n x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c \u1edf ph\u00eda b\u1eafc, ngh\u0129a qu\u00e2n L\u00fd B\u00ed ph\u1ea3i ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi qu\u00e2n L\u00e2m \u1ea4p (Ch\u0103mpa) \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda nam. Th\u00e1ng 5.543, l\u1ee3i d\u1ee5ng t\u00ecnh h\u00ecnh Giao Ch\u00e2u \u0111ang r\u1ed1i ren, Vua L\u00e2m \u1ea4p l\u00e0 Ru\u0111ravarman I \u0111\u00e3 cho qu\u00e2n v\u01b0\u1ee3t d\u00e3y Ho\u00e0nh S\u01a1n (nay thu\u1ed9c t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng B\u00ecnh) \u0111\u00e1nh chi\u1ebfm khu v\u1ef1c \u0110\u1ee9c Ch\u00e2u. L\u00fd B\u00ed c\u1eed t\u01b0\u1edbng Ph\u1ea1m Tu k\u1ecbp th\u1eddi \u0111em \u0111\u1ea1i qu\u00e2n v\u00e0o ng\u0103n ch\u1eb7n v\u00e0 \u0111\u1eadp tan qu\u00e2n L\u00e2m \u1ea4p \u1edf huy\u1ec7n C\u1eedu \u0110\u1ee9c, bu\u1ed9c Vua Ru\u0111ravarman I ph\u1ea3i ch\u1ea1y tr\u1ed1n. Sau khi \u0111\u00e1nh tan qu\u00e2n x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 t\u1ea1m th\u1eddi \u1ed5n \u0111\u1ecbnh t\u00ecnh h\u00ecnh bi\u00ean gi\u1edbi c\u1ea3 \u1edf ph\u00eda nam v\u00e0 ph\u00eda b\u1eafc, th\u00e1ng 2.544 (th\u00e1ng Gi\u00eang n\u0103m Gi\u00e1p T\u00ed), L\u00fd B\u00ed tuy\u00ean b\u1ed1 d\u1ef1ng n\u01b0\u1edbc, l\u00ean ng\u00f4i Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, t\u1ef1 x\u01b0ng l\u00e0 L\u00fd Vi\u1ec7t \u0110\u1ebf (L\u00fd Nam \u0110\u1ebf), \u0111\u1eb7t qu\u1ed1c hi\u1ec7u l\u00e0 V\u1ea1n Xu\u00e2n, \u0111\u00f3ng \u0111\u00f4 \u1edf v\u00f9ng c\u1eeda s\u00f4ng T\u00f4 L\u1ecbch (nay thu\u1ed9c th\u00e0nh ph\u1ed1 H\u00e0 N\u1ed9i), d\u1ef1ng \u0111i\u1ec7n V\u1ea1n Th\u1ecd l\u00e0m n\u01a1i tri\u1ec1u h\u1ed9i, ph\u1ebf b\u1ecf ni\u00ean hi\u1ec7u c\u0169 c\u1ee7a Nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u1eb7t ni\u00ean hi\u1ec7u m\u1edbi l\u00e0 Thi\u00ean \u0110\u1ee9c, t\u1ed5 ch\u1ee9c tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh ri\u00eang (s\u1eed s\u00e1ch g\u1ecdi l\u00e0 Tri\u1ec1u Ti\u1ec1n L\u00fd) v\u1edbi hai ban v\u0103n v\u00f5, trong \u0111\u00f3 c\u1eed Tri\u1ec7u T\u00fac l\u00e0m Th\u00e1i ph\u00f3 (gi\u1eef c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb nh\u01b0 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng), Tr\u1ecbnh Thi\u1ec1u \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u ban v\u0103n, Ph\u1ea1m Tu \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u ban v\u00f5.\r\n<br>&nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;\r\nV\u1edbi th\u1eafng l\u1ee3i c\u1ee7a Kh\u1edfi ngh\u0129a L\u00fd B\u00ed v\u00e0 s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc V\u1ea1n Xu\u00e2n, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean sau h\u01a1n 500 n\u0103m li\u00ean t\u1ee5c \u0111\u1ea5u tranh gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp d\u00e2n t\u1ed9c k\u1ec3 t\u1eeb khi Hai B\u00e0 Tr\u01b0ng d\u1ef1ng c\u1edd kh\u1edfi ngh\u0129a (xem Kh\u1edfi ngh\u0129a Hai B\u00e0 Tr\u01b0ng v\u00e0 kh\u00e1ng chi\u1ebfn ch\u1ed1ng \u0110\u00f4ng H\u00e1n, 40-43), m\u1ed9t qu\u1ed1c gia Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ed9c l\u1eadp, t\u1ef1 ch\u1ee7 \u0111\u00e3 ra \u0111\u1eddi v\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a m\u1ed9t c\u01a1 c\u1ea5u nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc d\u1ef1a theo ch\u1ebf \u0111\u1ed9 phong ki\u1ebfn trung \u01b0\u01a1ng t\u1eadp quy\u1ec1n, tuy c\u00f2n s\u01a1 s\u00e0i v\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu m\u00f4 ph\u1ecfng theo h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc phong ki\u1ebfn Trung Hoa l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd. M\u1eb7c d\u00f9 n\u1ec1n \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a Tri\u1ec1u Ti\u1ec1n L\u00fd kh\u00f4ng d\u00e0i, b\u1edfi ch\u1ec9 h\u01a1n 1 n\u0103m sau (n\u0103m 545) Nh\u00e0 L\u01b0\u01a1ng l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111em qu\u00e2n x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, d\u1eabn t\u1edbi cu\u1ed9c kh\u00e1ng chi\u1ebfn c\u1ee7a qu\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n V\u1ea1n Xu\u00e2n do Tri\u1ec7u Quang Ph\u1ee5c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o (xem Kh\u00e1ng chi\u1ebfn ch\u1ed1ng L\u01b0\u01a1ng, 545- 550), nh\u01b0ng cu\u1ed9c \u0111\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a L\u00fd B\u00ed c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc V\u1ea1n Xu\u00e2n \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh c\u1ee7a \u00fd th\u1ee9c d\u00e2n t\u1ed9c, l\u00f2ng t\u1ef1 tin v\u00e0o n\u0103ng l\u1ef1c qu\u1ea3n l\u00ed v\u00e0 l\u00e0m ch\u1ee7 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a t\u1ea7ng l\u1edbp qu\u00fd t\u1ed9c b\u1ea3n \u0111\u1ecba, \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a phong tr\u00e0o \u0111\u1ea5u tranh gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam th\u1eddi B\u1eafc thu\u1ed9c.\r\n<br>\r\n<i>Ngu\u1ed3n: B\u00e1ch Khoa to\u00e0n th\u01b0 Qu\u00e2n s\u1ef1 Vi\u1ec7t Nam, Quy\u1ec3n 1: L\u1ecbch s\u1eed Qu\u00e2n s\u1ef1 (Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Nh\u00e2n d\u00e2n - n\u0103m 2015)<\/i>\r\n<\/p>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/div>\r\n\r\n<\/section>\r\n\r\n<style>\r\n    \r\n    .war-article{\r\n\r\npadding:20px 20px;\r\n\r\nbackground:\r\nlinear-gradient(\r\n180deg,\r\n#f6f2ea 0%,\r\n#efe8db 100%\r\n);\r\n\r\n}\r\n\r\n.article-paper{\r\n\r\nmax-width:1000px;\r\n\r\nmargin:auto;\r\n\r\nbackground:\r\n#f9f4ea;\r\n\r\npadding:30px;\r\n\r\nborder:1px solid #d8cfbf;\r\n\r\nbox-shadow:\r\n0 10px 40px rgba(0,0,0,.08);\r\n\r\nposition:relative;\r\n\r\n}\r\n\r\n\/* nh\u00e3n *\/\r\n\r\n.archive-tag{\r\n\r\ndisplay:inline-block;\r\n\r\npadding:8px 18px;\r\n\r\nborder:2px solid #6f6558;\r\n\r\nfont-size:14px;\r\n\r\nfont-weight:700;\r\n\r\nletter-spacing:2px;\r\n\r\ncolor:#6f6558;\r\n\r\nmargin-bottom:25px;\r\n\r\n}\r\n\r\n\/* ng\u00e0y *\/\r\n\r\n.article-date{\r\n\r\nfont-size:20px;\r\n\r\nletter-spacing:3px;\r\n\r\ncolor:#8b8174;\r\n\r\nmargin-bottom:15px;\r\n\r\ntext-transform:uppercase;\r\n\r\n}\r\n\r\n\/* ti\u00eau \u0111\u1ec1 *\/\r\n\r\n.article-titl{\r\n\r\nfont-family:\r\n'Playfair Display',\r\nserif;\r\n\r\nfont-size:65px;\r\n\r\nline-height:1.05;\r\n\r\ncolor:#222;\r\n\r\nmargin-bottom:2px;\r\n\r\ntext-transform:uppercase;\r\n\r\n}\r\n\r\n\/* \u0111\u01b0\u1eddng k\u1ebb *\/\r\n\r\n.article-line{\r\n\r\nwidth:120px;\r\n\r\nheight:4px;\r\n\r\nbackground:#9c8560;\r\n\r\nmargin-bottom:20px;\r\n\r\n}\r\n\r\n\/* n\u1ed9i dung *\/\r\n\r\n.article-content{\r\n\r\ncolumn-gap:50px;\r\n\r\n}\r\n\r\n.article-content p{\r\n\r\nfont-size:16px;\r\n\r\n\r\nline-height:2;\r\n\r\ncolor:#333;\r\n\r\ntext-align:justify;\r\n\r\nmargin-bottom:30px;\r\n\r\n}\r\n\r\n\/* ch\u1eef c\u00e1i \u0111\u1ea7u *\/\r\n\r\n.article-content p:first-child::first-letter{\r\n\r\nfont-size:90px;\r\n\r\nfloat:left;\r\n\r\nline-height:.8;\r\n\r\npadding-right:12px;\r\n\r\nfont-family:\r\n'Playfair Display',\r\nserif;\r\n\r\nfont-weight:700;\r\n\r\ncolor:#8a6d46;\r\n\r\n}\r\n\r\n\/* mobile *\/\r\n\r\n@media(max-width:768px){\r\n\r\n.article-paper{\r\n\r\npadding:30px 25px;\r\n\r\n}\r\n\r\n.article-titl{\r\n\r\nfont-size:30px;\r\n\r\n}\r\n\r\n.article-content p{\r\n\r\nfont-size:14px;\r\n\r\nline-height:1.9;\r\n\r\n}\r\n\r\n.article-content p:first-child::first-letter{\r\n\r\nfont-size:55px;\r\n\r\n}\r\n\r\n}\r\n<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u01af LI\u1ec6U L\u1ecaCH S\u1eec N\u0103m 542 &#8211; 544 Kh\u1edfi ngh\u0129a L\u00ed B\u00ed Trong n\u1eeda \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ec9 6, \u0111\u1ea5t Giao [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_siteseo_robots_primary_cat":"1","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-352","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/352","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=352"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/352\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3760,"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/352\/revisions\/3760"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=352"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=352"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historyhub.id.vn\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=352"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}